Please use this identifier to cite or link to this item: http://repository.vnu.edu.vn/handle/VNU_123/18018
Title: Creta (Kỷ - Hệ)
Authors: Tống, Duy Thanh
Keywords: Sinh giới trong Creta
Hoạt động kiến tạo
Hiện tượng tuyệt chủng trong Creta
Cổ địa lý thế giới
Creta ở Đông Nam Á và Việt Nam
Issue Date: 2017
Publisher: H. : ĐHQGHN
Citation: 12 tr.
Abstract: Kỷ (Hệ) Creta là kỷ (hệ) cuối của nguyên đại Mesozoi, do nhà địa chất người Bỉ J.B. d'Omalius d'Halloy xác lập năm 1822 để chỉ trầm tích phấn rất phổ biến ở vùng ngoại vi Paris và ở Bỉ, Hà Lan v.v..., do đó hệ mang tên Creta (creta – tiếng latin có nghĩa là phấn. Trước đây trong tiếng Việt cũng gọi là kỷ Bạch phấn hoặc kỷ Phấn trắng). Creta được phân làm hai thống – Creta hạ và Creta thượng, mỗi thống gồm 6 bậc, như vậy toàn hệ gồm 12 bậc [B. 1]. Kỷ Creta dài đến 80 triệu năm và là kỷ dài nhất trong Phanerozoi, bắt đầu cách nay 145,5 tr. năm và kết thúc cách nay 65,5 tr. năm [B. 1]. Sự kiện kiến tạo nổi bật trong Creta là siêu lục địa Pangea tiếp tục bị tan vỡ và các mảng lục địa di chuyển dần về vị trí hiện nay. Đầu tiên là Laurasia tách dãn để hình thành hai hạt nhân bắc nam của Đại Tây Dương phôi thai, rồi sau đó liên kết với nhau thành một đại dương theo hướng bắc-nam – Đại Tây Dương. Sự kiện tiếp theo là sự tách hẳn phần phía nam siêu lục địa Gondwana thành Nam Mỹ, Châu Nam Cực, Ấn Độ và Australia. Mực nước biển trong Creta rất cao, hầu hết các phần nội lục của các nền đều ngập nước biển, tạo điều kiện cho sự phổ biến trầm tích carbonat – đá phấn. Liên quan với mực nước biển cao, kỷ Creta có khí hậu ấm, ổn định kiểu nhà kính trên phạm vi rộng lớn, ngay ở địa cực cũng không có hoặc rất ít băng tuyết. Với điều kiện khí hậu ấm như vậy nên ám tiêu, cá sấu, khủng long có thể phân bố đến tận cả những nơi thuộc vĩ độ 60o bắc. Thành phần khí quyển rất khác với hiện nay, lượng oxy và dioxit carbon đều cao. Địa từ khá yên tĩnh, hiện tượng đảo từ không diễn ra mạnh mẽ, nhưng hoạt động núi lửa lại khá phổ biến. Sinh giới đạt đỉnh cao của sự tiến hóa trong Creta, tiếp tục sự đa dạng sinh học đã bắt đầu từ Jura, nhiều nhóm sinh vật khác nhau tiếp tục phát triển như tảo silic (diatom), Trùng lỗ, Cúc đá và Thân mềm nói chung, sâu bọ, Khủng long, các loại Bò sát dưới nước (Ichthyosauria, Plesiosauria, Mosasauria, bò sát bay và động vật Có vú). Một sự kiện rất quan trọng trong lịch sử sinh giới Creta là hiện tượng tuyệt chủng vào cuối Creta hay còn gọi là tuyệt chủng ở ranh giới Creta/Đệ tam (K/T).
URI: http://repository.vnu.edu.vn/handle/VNU_123/18018
Appears in Collections:Thông tin địa chất và tài nguyên địa chất Việt Nam (LIC)
Thông tin địa chất và tài nguyên địa chất Việt Nam (LIC)

Files in This Item:
Thumbnail

  • File : BKT_00313.pdf
  • Description : 
  • Size : 1.47 MB
  • Format : Adobe PDF


  • Items in DSpace are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.